TNS Origin Story
Give me your tired, your poor, your huddled masses yearning to breathe free.
Het ideaal van Bryna Hellmann, het DNA van The New School
The New School (TNS) is geen toevallige school. De manier waarop we persoonlijk, eigenwijs en mensgericht onderwijs geven, komt voort uit een diepgewortelde visie.
Die visie begint bij oprichtster Bryna Hellmann (1927–2018). Haar levensverhaal en overtuigingen vormen tot op de dag van vandaag het DNA van The New School.
Het ideaal van Bryna Hellmann, het DNA van The New School
The New School (TNS) is geen toevallige school. De manier waarop we persoonlijk, eigenwijs en mensgericht onderwijs geven, komt voort uit een diepgewortelde visie.
Die visie begint bij oprichtster Bryna Hellmann (1927–2018). Haar levensverhaal en overtuigingen vormen tot op de dag van vandaag het DNA van The New School.
De oorsprong van The New School: een geschiedenis die begon met vrijheid
Want wat als de familie van TNS-oprichtster Bryna Hellmann (1927-2018) niet eind negentiende eeuw van Polen naar Amerika was geëmigreerd? Had TNS dan überhaupt bestaan? Misschien was er ooit wel in Nederland een privé-hbo-opleiding Marketing en Communicatie gekomen. Misschien ook wel in Amsterdam. Maar die had dan nooit de bezieling gekregen die Bryna aan The New School schonk.
Realisten vinden de “wat als” -vraag zinloos. De geschiedenis verloopt nu eenmaal zoals zij verloopt. Toch zijn juist veel historici dol op het zogenaamde “what if”-genre. Het zet de fantasie aan het werk en plaatst het heden in een ander licht. Je ziet de wondere werking van het lot. En het lot heeft bepaald dat er nu aan de Amsterdamse Jan Luijkenstraat in het Museumkwartier twee panden staan waar studenten les krijgen in marketing, communicatie, creativiteit en ondernemen.
De oorsprong van The New School: een geschiedenis die begon met vrijheid
Want wat als de familie van TNS-oprichtster Bryna Hellmann (1927-2018) niet eind negentiende eeuw van Polen naar Amerika was geëmigreerd? Had TNS dan überhaupt bestaan? Misschien was er ooit wel in Nederland een privé-hbo-opleiding Marketing en Communicatie gekomen. Misschien ook wel in Amsterdam. Maar die had dan nooit de bezieling gekregen die Bryna aan The New School schonk.
Realisten vinden de “wat als” -vraag zinloos. De geschiedenis verloopt nu eenmaal zoals zij verloopt. Toch zijn juist veel historici dol op het zogenaamde “what if”-genre. Het zet de fantasie aan het werk en plaatst het heden in een ander licht. Je ziet de wondere werking van het lot. En het lot heeft bepaald dat er nu aan de Amsterdamse Jan Luijkenstraat in het Museumkwartier twee panden staan waar studenten les krijgen in marketing, communicatie, creativiteit en ondernemen.
Van Oost-Europa naar Amerika
Je zou kunnen stellen dat de geschiedenis van TNS begint in Oost-Europa. In de negentiende eeuw leven daar miljoenen Joden. Die hebben al sinds de vroege middeleeuwen te maken met antisemitisme. Aan het eind van de negentiende eeuw neemt dit verder toe, onder invloed van Russische complottheorieën die hun weg vinden naar Europa. Pogroms worden frequenter en grote delen van Oost-Europa worden steeds onveiliger om te leven.
Tussen 1880 en 1924 reizen ongeveer twee miljoen Oost-Europese Joden met de boot naar Amerika. Onder hen de familie van Bryna. Het eerste wat zij van Amerika zien, is het Vrijheidsbeeld.
“Give me your tired, your poor, your huddled masses yearning to breathe free”
Deze woorden, gegraveerd op het voetstuk van het beeld, vormen het symbool van de hoop die velen met zich meedroegen.
Van Oost-Europa naar Amerika
Je zou kunnen stellen dat de geschiedenis van TNS begint in Oost-Europa. In de negentiende eeuw leven daar miljoenen Joden. Die hebben al sinds de vroege middeleeuwen te maken met antisemitisme. Aan het eind van de negentiende eeuw neemt dit verder toe, onder invloed van Russische complottheorieën die hun weg vinden naar Europa. Pogroms worden frequenter en grote delen van Oost-Europa worden steeds onveiliger om te leven.
Tussen 1880 en 1924 reizen ongeveer twee miljoen Oost-Europese Joden met de boot naar Amerika. Onder hen de familie van Bryna. Het eerste wat zij van Amerika zien, is het Vrijheidsbeeld.
“Give me your tired, your poor, your huddled masses yearning to breathe free”
Deze woorden, gegraveerd op het voetstuk van het beeld, vormen het symbool van de hoop die velen met zich meedroegen.
Opgroeien tijdens de crisisjaren in Amerika
De familie van Bryna strijkt neer in New York en daarna in Jersey City, waar Bryna in 1927 wordt geboren. Twee jaar later stort de beurs van Wall Street in. Tienduizenden bedrijven gaan failliet en slepen in hun val de wereldeconomie mee de afgrond in. Miljoenen Amerikanen raken op drift, trekken door het land op zoek naar werk en eten.
Ook Bryna’s vader, die huisschilder is, wordt in de jaren dertig geraakt door de bittere armoede. Toch zorgt hij ervoor dat zijn gezin altijd genoeg te eten heeft en verzorgd voor de dag komt. Urenlang loopt hij door de straten van Jersey en New York, klopt hij op iedere deur, net zolang tot hij een nieuwe klus heeft gevonden.
Opgroeien tijdens de crisisjaren in Amerika
De familie van Bryna strijkt neer in New York en daarna in Jersey City, waar Bryna in 1927 wordt geboren. Twee jaar later stort de beurs van Wall Street in. Tienduizenden bedrijven gaan failliet en slepen in hun val de wereldeconomie mee de afgrond in. Miljoenen Amerikanen raken op drift, trekken door het land op zoek naar werk en eten.
Ook Bryna’s vader, die huisschilder is, wordt in de jaren dertig geraakt door de bittere armoede. Toch zorgt hij ervoor dat zijn gezin altijd genoeg te eten heeft en verzorgd voor de dag komt. Urenlang loopt hij door de straten van Jersey en New York, klopt hij op iedere deur, net zolang tot hij een nieuwe klus heeft gevonden.
Van Amerika naar Nederland: het begin van The New School
De geschiedenis van haar familie en de ervaringen van haar jeugd neemt Bryna in 1971 mee naar Nederland. Haar man kreeg een baan bij Fokker en zij reist hem achterna.
Ze ziet voor zichzelf geen bestaan weggelegd als typische expatvrouw, die haar tijd besteedt aan tennis, borrelen en het hosten van dinertjes. In een periode van tien jaar tijd presteert ze het om twee Amsterdamse scholen op te richten. De Nieuwe School in 1977, een privé-middelbare school, en onze eigen The New School in 1987.
Ondernemerschap, doorzettingsvermogen en eigen richting
“I think I’m the luckiest person you know, because I always get what I want”, zegt Bryna in het afscheidsinterview dat ze in 1998 geeft aan studenten van TNS.
In dat ‘geluk’ ziet ze zelf vooral de hand van het lot en haar eigen karakter.
Zo schrijft ze in 2015 in haar autobiografie voor haar kleinkinderen:
“Het moet onvermijdelijk zijn geweest dat ik twee scholen zou oprichten en leiden. Het astrologieboek legt uit dat Steenbokken ‘ernstige problemen met autoriteit hebben, niet omdat ze opstandig zijn, maar omdat ze degenen die de leiding hebben vaak onbekwaam of ineffectief vinden. Ze denken dat ze de zaak zelf beter kunnen runnen.’”
Ondernemerschap, doorzettingsvermogen en eigen richting
“I think I’m the luckiest person you know, because I always get what I want”, zegt Bryna in het afscheidsinterview dat ze in 1998 geeft aan studenten van TNS.
In dat ‘geluk’ ziet ze zelf vooral de hand van het lot en haar eigen karakter.
Zo schrijft ze in 2015 in haar autobiografie voor haar kleinkinderen:
“Het moet onvermijdelijk zijn geweest dat ik twee scholen zou oprichten en leiden. Het astrologieboek legt uit dat Steenbokken ‘ernstige problemen met autoriteit hebben, niet omdat ze opstandig zijn, maar omdat ze degenen die de leiding hebben vaak onbekwaam of ineffectief vinden. Ze denken dat ze de zaak zelf beter kunnen runnen.’”
Ondernemersmentaliteit en doorzettingsvermogen staan aan de basis van TNS
Geluk dwing je af, weten wij in Nederland van Johan Cruijff. Bryna ging door roeien en ruiten om haar doel te bereiken. De ondernemersmentaliteit van haar vader en de overlevingsdrang van haar familie die in haar samenkwamen, staan aan de basis van het succes van TNS. Het is niet voor niets dat veel van onze studenten uit echte ondernemersfamilies komen en zelf ook weer ondernemer worden.
Maar voor Bryna waren ondernemingsdrang en doorzettingsvermogen alleen niet genoeg. Zo zei ze in haar afscheidsinterview:
“Ik denk dat studenten bij TNS alle vaardigheden opdoen die zij nodig hebben om te concurreren. Maar ik heb ook vanaf het begin jullie de ruimte willen geven om ‘mens’ te worden en creativiteit te ontplooien.”
Met “mens” tussen aanhalingstekens verwees Bryna zeer waarschijnlijk naar het Jiddische woord “mensj”. In de Jiddische cultuur van het Oost-Europese Jodendom drukt “mensj” een moreel ideaal uit. Met “mensj” wordt iemand bedoeld die eerlijk en betrouwbaar is, verantwoordelijkheid neemt voor zijn daden, medemenselijkheid toont, die morele moed toont, bescheiden is en rechtvaardigheid nastreeft en anderen met respect behandelt.
Samengevat: een “mensj” is iemand met een rechte rug en een goed hart.
Ideaal
Bryna wilde dat TNS als school zelf ook “mensj” werd. Een school die begrijpt dat studenten het beste presteren wanneer ze zich als mens gezien voelen. Juist ook die studenten die net dat extraatje nodig hebben. Alleen op die manier kunnen studenten op hun beurt ook weer “mensj” worden.
In Bryna’s eigen woorden:
“Ik hoop dat de opleiding haar studenten zal blijven voorbereiden om naast het krijgen van een goede baan ook goede ouders, vrienden, burgers en medemensen te worden.”
Het ideaal van Bryna werd het dna van TNS: een school waar studenten mensen zijn en “mensj” kunnen worden.
Ik hoop dat de opleiding haar studenten zal blijven voorbereiden om naast het krijgen van een goede baan ook goede ouders, vrienden, burgers en medemensen te worden.